نوشتن: راهی برای بکارگیری دانسته‌‌ها

خانه/مقالات/درباره نوشتن/نوشتن: راهی برای بکارگیری دانسته‌‌ها

نوشتن: راهی برای بکارگیری دانسته‌‌ها

نوشتن: راهی برای بکارگیری دانسته‌‌ها 

ما معمولاً از نوشتن برای اهداف گوناگونی استفاده می‌کنیم. گاهی می‌نویسیم تا اندیشه یا احساسی را بیان کنیم. همچنین با نوشتن می‌‌توانیم محتوایی را ثبت و ماندگار کنیم. نوشتن این فرصت را به ما می‌دهد که علاوه بر ثبت و بیان، خود را به دیگران معرفی کنیم و با افراد مختلفی که نوشته‌‌ی ما را می‌خوانند ارتباط برقرار کنیم. اما در این مقاله قصد دارم راجع به یک کاربرد خاصّ نوشتن، برای خودِ نویسنده صحبت کنم: «نوشتن، به عنوان راهی برای بکارگیری دانسته‌ها»

هر دانشجوی کارشناسی به طور متوسط امکان دارد دست‌کم بیش از 50 جلد کتاب در طول تحصیل خود بخواند. اگر برای هر ترم تحصیل در دانشگاه یعنی هر 16 واحد، 8 کتاب بخوانیم، تا پایان دوره‌ی کارشناسی می‌شود حدود 64 کتاب. البته این تعداد در برخی رشته‌ها بیشتر از این است. فرض کنید وقتی هر کتابی را می‌خوانیم، دریافت خود را از آن با خلاصه‌نویسی و ذکر نتایجی که از آن گرفته‌ایم، مکتوب کنیم.

اکنون به کلّ فرایند یادگیری در زندگی خود نگاه کنیم: منظور شرکت در دوره‌های آموزشی، کلاس‌ها، سمینارها، برنامه‌های آموزشی، و یا مطالعات، کسب دانش، اطلاعات و مهارت‌ها در طول زندگی است. اگر به مرور زمان که یادگیری و فراگیری اتفاق می‌افتد، آموزه‌ها، دانسته‌ها، معلومات و تجارب خود را مکتوب و طبقه‌بندی کنیم، حجم بزرگی از محتوا تولید خواهد شد که در فصل‌های بعدی زندگی به کار ما می‌آید و می‌توانیم از آنها استفاده کنیم.

علاوه بر اینکه با این کار دانسته‌های ما تا حدودی حفظ و نگهداری می‌شوند،خودِ «نوشتن» راهکار بسیار کارآمدی است که با استفاده از آن می‌توانیم دانسته‌های خود را به کار گیریم. شاید بپرسید چگونه؟

با مکتوب کردن آنچه یادگرفته‌ایم، دانسته‌ها و اطلاعات خود را حفظ، درونی، و فعال می‌کنیم. در این حالت دانسته‌های ما تا اندازه‌ی زیادی از حالت محفوظات ذهنی و نظری صرف خارج شده و به عمل و کاربرد نزدیک‌تر می‌شوند. اما این اتفاق چگونه می‌افتد؟ در این مقاله قصد داریم به این پرسش پاسخ دهیم. یعنی نشان دهیم «نوشتن» چگونه و به چه ترتیب در بکارگیری دانسته‌ها نقش دارد؟ برای این کار به سه کارکرد نوشتن اشاره می‌کنیم که به وسیله‌ی آنها می‌توانیم دانسته‌هایمان را به کار بگیریم: 

1- نوشتن به عنوان راهی برای پیگیری دانسته‌ها

2- نوشتن به عنوان راهی برای انتقال دانسته‌ها به دیگران

3- نوشتن در علوم انسانی

نوشتن به عنوان راهی برای پیگیری دانسته‌ها

زمانی‌که کتابی می‌خوانیم یا مهارتی می‌آموزیم، با نوشتن درباره‌ی سیر یادگیری خود، مطالبی که آموخته‌ایم و نتایجی که از این آموزش به دست آورده‌ایم، علاوه‌بر مکتوب کردن آنها عملاً در ذهن خود خواننده‌ای را مفروض می‌گیریم که روی سخن ما در این نوشته به اوست. حتی زمانی که نوشته را برای خودمان می‌نویسیم و قصد انتشار آن را هم نداریم، این مخاطب فرضی خودِ ما هستیم. در زمان نوشتن، مطالب را جزء به جزء شرح می‌دهیم، نتیجه و تأثیر چیزی که آموختیم را می‌گوییم. اگر مخاطب فرضی ما بخواهد اطلاعاتی در خصوص آن موضوع فرا بگیرد، خواندن این نوشته می‌تواند تا اندازه ی زیادی اثربخش و کمک کننده باشد. یک فرایند آموزشی، آموخته‌ها یا اطلاعات کسب شده شامل مفاهیم، کلیدواژه‌ها و محتوایی هستند که با مکتوب شدن دوباره تکرار و مرور می‌شود.

این مانند همان عمل پیگیری است که در کتاب «دانسته‌هایت را به کار بگیر» به عنوان عامل مهمی برای بکارگیری دانسته‌ها از آن یاد شد. پس با نوشتن در مقام آموزش گیرنده، اطلاعات و محتوای آموخته شده را برای خود دوباره مرور می‌کنیم. حتی اگر موضوع کاملاً نظری باشد، وقتی آن را مکتوب می‌کنیم، یک گام عملی هم برمی‌داریم. همین که این موضوع را یک بار دیگر از دریچه‌ی نگاه و به واسطه ی زبان و بیان خود نقل و ثبت می‌کنیم، یک کار عملی است. مثلاً صدها کتاب یا مقاله‌ای را در نظر بگیرید که در مدت عمر خود می‌خوانیم و پس از مدتی چیز زیادی از آنها به خاطر نمی‌آوریم. اما همین که درباره‌ی آنها می‌نویسیم و برداشت و نتیجه‌گیری خود را از آنها ثبت می‌کنیم، این فرایند معنادار و پیشرونده می‌شود. به این ترتیب نوشتن خود به گامی مهم و تأثیرگذار در ادامه‌ی مطالعه، آموختن دانش و مهارت و رسیدن به هدف «بکارگیری دانسته ها» تبدیل می‌شود.

نوشتن به عنوان راهی برای انتقال دانسته‌ها به دیگران

نوشته‌ی ما به طور مستقیم یا غیر مستقیم می‌تواند ماهیت آموزشی و انتقالی نیز پیدا کند. انتقال و آموزش دادن مهمترین فعالیتی است که بیش از شیوه‌های دیگر به یادگیری اطلاعات جدید و ماندگاری آنها در حافظه‌ی ما کمک می‌کند. شاید از این جهت که وقتی هدف آموزش و انتقال یک مطلب برای فرد ایجاد شود، نوع یادگیری او نیز شکل جدّی‌تر و مسئولانه‌تری به خود می‌گیرد و این تفاوت چشمگیری دارد با زمانی‌که فرد صرفاً برای رفع کنجکاوی شخصی و دانستن مطلبی را می‌خواند یا مهارتی را می‌آموزد. بنابراین هدف آموزشی در سطح حرفه‌ای با انگیزشی که ایجاد می‌کند، سطح و شکل کسب دانش و مهارت را در فرد متحول می‌کند و به آن جهت، معنا، عمق، و وسعت بیشتری می‌بخشد. چون او خود را موظف می‌داند مطالب را طوری فرا بگیرد که بتواند آنها را به بهترین شکل به دیگران آموزش بدهد.

نوشتن به عنوان «فعالیتی انتقالی-آموزشی» می‌تواند یکی از بهترین راه‌هایی باشد که بکارگیری دانسته‌ها را ممکن و میسر می‌کند. برای این کار لازم نیست حتماً یک معلم حرفه‌ای باشید که در یک مرکز آموزشی تدریس می‌کند. بلکه با نوشتن و برقراری ارتباط با مخاطبان خود می‌توانید علاوه‌بر انتقال آنها، دانسته‌های خود را در سطح یک نوشتار آموزشی بیان کنید.

نوشتن در علوم انسانی، راهی برای بکارگیری دانسته‌ها

یکی از موضوعات مهم در علوم انسانی، متن است. پیشرفت و گسترش دانش در علوم انسانی حاصل تحقیقات اندیشمندان و متخصصان این حوزه است که به صورت نظریات و دیدگاه‌های آنها در کتاب‌ها و مقالات تخصصی بیان می‌شود. در مرحله‌ی بعد، این دانش توسط کارشناسان و نویسندگان ساده‌سازی می‌شود و در دسترس مخاطبان عمومی این رشته‌ها قرار می‌گیرد. به گفته‌ی میخاییل باختین، یکی از اندیشمندان مهم روس در حوزه‌ی ادبیات و زبان: «علوم انسانی با متن متحقق می‌شود.»

بنابراین برای کسانی که در حوزه‌ی علوم انسانی تحصیل، تحقیق و کار می‌کنند، «نوشتن» به خودی خود، می‌تواند یک زمینه‌ی مهم برای بکارگیری دانسته‌ها باشد. در رشته‌هایی چون روانشناسی، فلسفه، جامعه شناسی، تعلیم و تربیت دانشِ آموخته شده با ساده‌سازی و نوشتن می‌تواند در قالب یک مقاله یا کتاب به جامعه‌ی مخاطبان عرضه شود، و از این طریق زمینه‌ای برای بکارگیری آن به صورت همگانی نیز فراهم شود.

***

شاید شما به عنوان یک خواننده‌ی دوستدار دانش، ضمن آموختن و مطالعه به نوشتن و ثبت دانسته‌ها و ایده‌های خود می‌پردازید. در این مقاله کوشیدیم نشان دهیم چگونه می‌توان با نگاهی تازه به «نوشتن»، بسیار مصمم‌تر و به هدف بکارگیری دانسته‌ها نوشت.

توسط | 2017-01-09T23:58:45+00:00 دسامبر 25th, 2016|درباره نوشتن, مقالات|6s دیدگاه

درباره نویسنده:

6 دیدگاه

  1. خیرآبادی 11/04/2017 در 22:15 - پاسخ

    مقاله جالبی بود . به خصوص در بخش دوم و معرفی کتاب دانسته هایت را به کار بگیر . در این سالها در علوم انسانی کتابهای خوب و مفید به زبان ساده ایجاد شده است و در علوم غیر انسانی به شدت کمبود کتابهای ساده سازی شده احساس می شود.

    • پروین شیربیشه 11/04/2017 در 22:15 - پاسخ

      مخاطب گرامی تشكر
      همانطوركه فرموديد هنوز در رشته‌های غير علوم انسانی نياز به ساده و كاربردی سازی مطالب به چشم می‌خورد.
      اين خلأ را می‌توان با گسترش نگاه صحيح به «آموزش» برطرف كرد
      و اين وظيفه‌ی ما نويسندگان و مخاطبان عرصه‌ی آموزش است
      به اميد پيروزی

  2. علی بهرام پور 11/04/2017 در 22:15 - پاسخ

    بسیار عالی و مفید
    با تشکر از مقاله مفید و کاربریتون

    • پروین شیربیشه 11/04/2017 در 22:15 - پاسخ

      سپاس

  3. ویدا جدی 11/04/2017 در 22:15 - پاسخ

    نوشتن برای من معنی خاصی داره من روز کاغذ فکر می کنم و نوشتن وسیله ای برای رسیدن به اهداف و رویاهای منه . متشکرم از مقاله ی زیبایتان

    • پروین شیربیشه 11/04/2017 در 22:15 - پاسخ

      درود سركار خانم جدي
      متشكرم كه از تجربه‌ي نوشتن خودتان گفتيد
      پيروز باشيد

درج دیدگاه