درباره‌ي نگارش ارتباطي بيشتر بدانيم

خانه/مقالات/درباره نوشتن/درباره‌ي نگارش ارتباطي بيشتر بدانيم

درباره‌ي نگارش ارتباطي بيشتر بدانيم

درباره‌ي نگارش ارتباطي بيشتر بدانيم

ما از نوشتن اهداف مختلفي را دنبال مي‌كنيم. اين اهداف بسته به شرايط، نيازها،‌ ايده‌ها، و در يك كلام وضعيت ما با هم تفاوت دارند. شايد يكي از مهم‌ترين هدف‌ها، برقراري ارتباط براي انتقال پيام باشد. در يك طبقه‌بندي كلّي، نگارش به دو دسته‌ي اصلي تقسيم مي‌شود:

1. نگارش ارتباطي

2. نگارش خلّاق

 

نگارش ارتباطي چيست؟

نگارش ارتباطي (Communicative Writing) يا نگارش بياني (Expository Writing) نوعي از نگارش است كه هدف از آن، ايجاد ارتباط براي رساندن پيام و اطلاعات است. همچنين در نگارش ارتباطي، واقعي بودن اطلاعات اهميت دارد. اين دو نكته‌ي مهم، به محتوا شكل و كاركرد متفاوتي مي‌بخشند. از نگارش ارتباطي در زمينه‌هاي گوناگوني استفاده مي‌شود. نگارش ارتباطي در آموزش، علوم مختلف، خبر و مطبوعات، و از همه مهم‌تر در زندگي روزمره بسيار كاربرد دارد. 

 

تفاوت نگارش ارتباطي با نگارش خلّاق

نگارش ارتباطي در برابر نگارش خلّاق (Creative Writing) قرار دارد كه در آن نوشتن به عنوان يك فعاليت ادبي و هنري مورد نظر است و هدف از آن، بيان تصورات شخصي است. در نگارش خلّاق واقعي بودن اطلاعات روي­­‌هم‌­رفته اهميت چنداني ندارد.  شعر، داستان، نمايشنامه و برخي از سرگرمي‌­ها نمونه­‌هايي از نگارش خلّاق يا ادبي هستند.

اين تعاريف از دو كتاب «كالبدشناسي كتاب» و «نگارش» از مجموعه‌ي شيوه‌نامه‌ي ويرايش، نوشته‌ي استاد محمدرضا محمدي‌فر نقل شد. 

 

دو شرط اصلي

با توجه به تعاريفي كه گفته شد، اكنون مي‌توانيم دو شرط اصلي را استخراج كنيم كه يك نوشته‌ي ارتباطي را از يك نوشته‌ي خلّاق جدا مي‌كند:

1. هدف ايجاد ارتباط و انتقال پيام يا اطلاعات است

2. واقعي بودن اطلاعات اهميت دارد

 

ارتباط، به عنوان هدف اصلي

 

هر نوشته‌اي با مخاطب خود ارتباط برقرار مي‌كند. به طور كلي هر بياني چه به صورت شفاهي، و چه به صورت مكتوب، و حتي به صورت تصويري يا اشكال ديگر، به منظور ايجاد ارتباط شكل مي‌گيرد. خواننده‌ي يك داستان يا شعر زيبا همان‌قدر با آن ارتباط برقرار مي‌كند كه بيننده‌ي يك خبر شگفت‌آور تلويزيوني! اما آنچه يك متن ارتباطي را با يك متن ادبي متفاوت مي‌سازد، تنها برقراري ارتباط اوليه نيست. بلكه در يك نوشته‌ي ارتباطي، شروع و شكل گيري ارتباط براي اين است كه خواننده از محتواي مورد نظر چيزي بياموزد، اطلاعاتي دريافت كند و يا پيامي به او منتقل شود.

از اين نظر متون راهنما و حاوي دستور‌العمل و تبليغات محصولات و خدمات نيز جزء نگارش ارتباطي دسته‌بندي مي‌شوند. زيرا اطلاعاتي را به مخاطب خود منتقل مي‌كنند و زمينه‌اي را براي انتخاب آنها و انجام عمل فراهم مي‌كنند. پوسترها، كاتالوگ‌ها، و بروشورها با داشتن اين هدف، در دسته‌ي نگارش ارتباطي قرار مي‌گيرند. 

 

واقعيت و خيال

تفاوت مهم ديگر يك نوشته‌ي ارتباطي با يك محصول ادبي، نسبت آنها با واقعيت است. اين موضوع به هدف اصلي هر يك از آنها از بيان برمي‌گردد. هدف از نگارش ارتباطي، برقراري ارتباط و انتقال پيام، اطلاعات يا آموزش است. بنابراين مضمون آن بايد مطالب و اطلاعاتي واقعي و مطابق با واقعيت باشد. درحالي‌كه هدف از نگارش خلّاقانه و ادبيات، بيان تصوّرات و احساسات نويسنده در قالب داستان و شعر است. بنابراين شاعر يا نويسنده‌ي داستان با آميزه‌اي از واقعيت و خيال كار مي‌كند، نه واقعيت مطلق و اطلاعات حقيقي.

مقايسه‌ي داستان هري پاتر با يك مقاله

كافي است يكي از جلدهاي داستان «هري پاتر» را با يكي از مقاله‌هاي همين سايت مقايسه كنيد. مثلاً هدف خانم رولينگ، از نوشتن «هري پاتر و جام آتش» داستان‌پردازي و روايت اتفاقات خاصّ و مهيّجي است كه براي هري پاتر روي مي‌دهد. هري پاتر شخصيت اصلي داستان خانم رولينگ، يك جادوگر نوجوان است كه در مدرسه‌ي علوم و فنون جادوگری هاگوارتز به همراه دوستانش تحصيل مي‌كند. در داستان‌هاي اين مجموعه كه پر از حوادث فانتزي است، مرز خيال و واقعيت در هم مي‌شكند.

اما در مقاله‌ي «ترس از نوشتن» نويسنده به بررسي موضوع «ترس از نوشتن» به طور جدّي مي‌پردازد. بنابراين خوانندگان اين مقاله از او انتظار دارند اين گونه ترس، و علل و عوامل آن را معرفي كند.

فرض كنيد همين نويسنده بخواهد داستاني درباره‌ي «ترس از نوشتن» بنويسد. او براي اين كار بايد يك شخصيت داستاني خلق كند و او را در موقعيت خاصّي با «نوشتن» مواجه كند. بعد واكنش او و احتمالاً ترس او را از نوشتن به تصوير بكشد. مثلاً تلاش او را براي غلبه بر اين ترس نشان دهد. يا نشان دهد چه عواملي در اطراف او وجود دارند كه به اين ترس دامن مي‌زنند يا سبب ضعف او در نوشتن مي‌شوند. داستان مي‌تواند با غلبه‌ي او بر اين ترس و موفقيت او در نوشتن پايان پيدا كند. اما اين يك داستان است.

البته ما مي‌توانيم در نوشته‌هاي ارتباطي خود از داستان هم استفاده كنيم. اما حجم داستان نسبت به متن اصلي بايد بسيار كمتر باشد و فقط براي انتقال بهتر مطلب ذكر شود. اين موضوع را در مقاله‌ي «خلاقيت در نگارش ارتباطي!» دنبال كنيد.

توسط | 2017-01-09T23:55:14+00:00 ژانویه 8th, 2017|درباره نوشتن, مقالات|17s دیدگاه

درباره نویسنده:

17 دیدگاه

  1. سمیرا اثنی عشری 11/04/2017 در 22:15 - پاسخ

    سلام و درود استاد شیرپیشه گرامی
    ممنون از بیان مطالب و آگاه سازی شما . پیروز و موفق باشید

    • پروین شیربیشه 11/04/2017 در 22:15 - پاسخ

      درود و سپاس مخاطب گرامی
      توجه و نظر مثبت شما مايه‌ی دلگرمی است

  2. رضا یاوری 11/04/2017 در 22:15 - پاسخ

    با سلام
    مقاله علمی بسیبار خوبی بود استفاده کردم اگر می شود درمورد نحوه نگارش عامه پسند و راهکاری های پیداکردن ذائقه مخاطب نیز مطالب بنویسید.

    • پروین شیربیشه 11/04/2017 در 22:15 - پاسخ

      سلام و سپاس از درج نظر
      منتظر مقالات آموزشی در خصوص نگارش برای عموم مردم و مخاطب شناسی باشيد

  3. زهرا غلامي 11/04/2017 در 22:15 - پاسخ

    با سلام خدمت سركار خانم شيربيشه عزيز
    نوشتن يكي از مهارتهاي اصلي است كه هر شخصي بايد داشته باشد، از اينكه سايتي براي كمك به افزايش مهارت نوشتن طراحي كرديد و مقالات بسيار كاربردي در اختيار ما قرار ميدهيد بي نهايت سپاسگزارم و برايتان ارزوي موفقيت مي كنم.
    پيروز باشيد

    • پروین شیربیشه 11/04/2017 در 22:15 - پاسخ

      سلام خانم غلامی عزيز
      خوشحالم كه مطالب سايت مورد توجه شما گرفته و از شما سپاسگزارم
      من هم برای شما آرزوی موفقيت دارم

  4. فاطيما 11/04/2017 در 22:15 - پاسخ

    سلام
    چه جالب كه به اين مطلب اشاره كرديد.
    يك سئوال به ذهن مي رسه. خانم شيربيشه به نظرتون راز موفقيت جهاني هري پاتر در همين تخيلشه يا دليل ديگه اي داره؟
    ممنون از شما و مطالب خوب سايتتون

  5. فاطيما 11/04/2017 در 22:15 - پاسخ

    سلام
    مطلبي كه در اين مقاله نوشتيد يك سئوال در ذهنم به وجود اورد. خانم شيربيشه به نظرتون راز موفقيت جهاني هري پاتر در همين تخيلشه يا دليل ديگه اي داره؟
    ممنون از شما و مطالب خوب سايتتون

    • پروین شیربیشه 11/04/2017 در 22:15 - پاسخ

      سلام فاطيمای گرامی
      با سپاس از توجه شما و پرسش بسيار خوب شما
      در پاسخ بايد بگويم:
      مجموعه داستان های هری پاتر جزء ادبيات و نگارش خلاقانه است.
      همان طور كه شما گفتيد، يكی از عوامل موفقيت اين اثر بُعد «تخيل» و «فانتزی» آن است. علاوه بر اين نوع داستان پردازی، روايت، شخصيت پردازی و طرح داستان عوامل ديگری هستند كه در موفقيت آن نقش دارند.
      البته ادبيات و داستان نيز بايد با مخاطب ارتباط برقرار كند. اما اين ارتباط صرفاً در جهت انتقال پيام يا اطلاعات صرفاً نيست و همين آن را با «نگارش ارتباطی» كه موضوع اين مقاله بود، متفاوت می‌سازد.

  6. مهرانگیز 11/05/2017 در 22:15 - پاسخ

    درود بر شما وممنون برای مطالب بسیار جالبی که با بیانی شیوا عنوان می کنید . به خصوص مثالها و نمونه هایی که آورده اید عالی بود . موفق تر باشید

    • پروین شیربیشه 11/05/2017 در 22:15 - پاسخ

      بسيار سپاسگزارم استاد ارجمند

  7. l 11/06/2017 در 22:15 - پاسخ

    ممنون از مقاله خوب شما
    موفق باشيد

    • پروین شیربیشه 11/06/2017 در 22:15 - پاسخ

      سپاس از شما

  8. استاد شیرییشه‌ی گرامی
    درود بر شما
    ممنون از شما که به زیبایی تفاوت این دو نوع نگارش را بیان کردید. در بسیاری موارد، افراد در نوشتن ارتباطی چنان غرق در ادبیات می‌شوند که ارتباط را به فراموشی می‌سپارند.

    • پروین شیربیشه 11/06/2017 در 22:15 - پاسخ

      بسيار سپاسگزارم از شما مخاطب گرامي و فرهيخته
      شاد و پيروز باشيد

  9. علی بهرام پور 11/06/2017 در 22:15 - پاسخ

    با تشکر از مقاله مفید و کاربردیتان استاد

    • پروین شیربیشه 11/06/2017 در 22:15 - پاسخ

      سپاسگزارم

درج دیدگاه